Marc-Vincent Spanjersberg
Het belang van het kind bij woningontruiming
De Hoge Raad heeft op 28 november 2025 duidelijkheid gegeven over hoe rechters moeten omgaan met ontruimingsvorderingen wanneer in de woning ook minderjarige kinderen wonen. Artikel 3 lid 1 IVRK bepaalt dat het belang van het kind een eerste overweging moet zijn, maar dat betekent niet dat een ontruiming automatisch van tafel is zodra er kinderen zijn. Wel moeten de belangen van de kinderen “bijzonder gewicht” krijgen in de afweging van de rechter.
In de zaak waarin munitie, een vuurwapen en Opiumwet-overtredingen waren vastgesteld, oordeelde de Hoge Raad dat de rechter altijd ambtshalve moet onderzoeken of kinderen worden getroffen en wat in hun specifieke situatie in hun belang is. De rechter mag daarbij van de verhuurder verlangen dat hij inzicht geeft in mogelijkheden voor alternatieve huisvesting. Tegelijkertijd hoeft de rechter niet zelf contact op te nemen met instanties buiten de procedure, zoals gemeenten of hulpverleners.
Dakloosheid van kinderen en scheiding van ouders en kinderen moet zoveel mogelijk worden voorkomen, maar de primaire verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij ouders en overheid. Het gedrag of de verwijtbaarheid van de huurder mag het gewicht van de belangen van het kind niet verminderen. Wel kan de ernst of herhaling van tekortkomingen het belang van de verhuurder bij ontruiming versterken, net als het belang van omwonenden bij veiligheid en leefbaarheid.
De Hoge Raad benadrukt dat rechters maatwerk kunnen leveren: een langere ontruimingstermijn, aanhouding van de beslissing of het verbinden van voorwaarden zoals adequate opvang voor de kinderen. Het blijft echter uitgangspunt dat het regelen van alternatieve huisvesting niet de verantwoordelijkheid van de verhuurder is.
Deze uitspraak biedt richting aan advocaten en rechters die te maken hebben met de complexe balans tussen contractuele tekortkomingen en de bescherming van kinderen. Het kind staat centraal, maar altijd binnen een bredere, zorgvuldige belangenafweging.